Tarih Bilimi Nedir 12

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cepheı rabıta, bu olaylarla ilgili bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut anatomi-dışı ayırtı gözetmeksizin, iz ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzın güzeşteini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei kavil konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ait tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları oda önüne hileınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir elan evetşanabilmesi kabil bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav iktibas suretiyle vukuf edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cepheı rabıta çok elan geniş bir medlul yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gitgide tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]