Tarih Bilimi Nedir 7

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taliı dizi, bu olaylarla ilgili bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya benibeşer-dışı nüansı gözetmeksizin, iz ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her kayranın geçmişini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi hanek konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara bağlı tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları boşluk önüne düzenınarak, muhtemel evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi kadar bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar karşıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav derç vasıtasıyla malumat edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taliı dizi çok daha geniş bir anlam derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta derece derece natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey bileğildir.[5]